All content

ตะคริวตอนกลางคืน

Last updated Sep 02, 2021 | 17:17

364

ตะคริว คือ อาการที่กล้ามเนื้อเกิดการหดเกร็งตัวค้างไว้ โดยเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน มีลักษณะเป็นก้อนแข็งก่อให้เกิดอาการเจ็บปวดและทรมานเป็นอย่างมาก โดยส่วนใหญ่แล้วมักเกิดกับกล้ามเนื้อน่อง กล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง และกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า หากเป็นตอนกลางคืนทำให้ตื่นขึ้นมากลางดึก เรียกว่า ตะคริวตอนกลางคืน (Nocturnal Leg Cramps) ซึ่งมักเกิดกับคนวัยกลางคนและผู้สูงอายุ รวมถึงหญิงตั้งครรภ์

สาเหตุการเกิดตะคริวตอนกลางคืน

มีปัจจัยเสี่ยงที่กระตุ้นให้เกิดอาการได้ ดังนี้

· กล้ามเนื้อขาดความยืดหยุ่น มีการหดตึงตัวของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น

· การทำงานผิดปกติของเส้นประสาท

· มีภาวะหลอดเลือดแดงแข็งหรือหลอดเลือดตีบตัน

· ดื่มน้ำน้อยระหว่างวัน

· การนั่งไขว่ห้างที่มีการกระดกข้อเท้าลงมากเกินไป

· การยืนหรือทำงานบนพื้นแข็งนานเกินไป

· มีการใช้งานกล้ามเนื้อมากเกินไป เช่น ออกกำลังกายมากเกินไป

· นอน นั่ง หรือยืน ในท่าเดิมหรือท่าที่ไม่สะดวกเป็นระยะเวลานานจนเกินไป


ตะคริวตอนกลางคืน อาจเกี่ยวข้องกับภาวะต่างๆ ดังนี้

· การตั้งครรภ์

· ภาวะผิดปกติของต่อมไทรอยด์

· ความผิดปกติของระบบประสาท เช่น โรคพาร์กินสัน

· ความผิดปกติในเส้นประสาท เช่น โรคปลายประสาทอักเสบ หรือ โรคเซลล์ประสาทนำคำสั่งเสื่อม · ความผิดปกติของการเผาผลาญ เช่น โรคเบาหวาน

· โรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น โรคหัวใจ หรือโรคหลอดเลือดส่วนปลายอุดตัน

· โครงสร้างร่างกาย เช่น เท้าแบน หรือโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ

· การใช้ยาเพื่อรักษาโรคบางชนิด เช่น ยาสแตติน หรือยาที่ใช้ลดระดับคอเลสเตอรอล ยารักษาโรค COPD ยาขับปัสสาวะ และยาลดความดัน


เมื่อไหร่ที่ควรพบแพทย์

เมื่อเกิดอาการตะคริวตอนกลางคืนบ่อยจนเริ่มรบกวนการนอน ถ้ารักษาเบื้องต้นด้วยตัวเองแล้วอาการไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจประเมิน และรักษาอย่างถูกต้อง แพทย์อาจพิจารณาให้ยาบรรเทาอาการปวดหลังเกิดตะคริวตอนกลางคืน


การรักษา และการบรรเทาอาการตะคริวตอนกลางคืน

· หยุดพักการใช้กล้ามเนื้อที่เป็นตะคริวทันที

· พยายามยืดเหยียดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริวตอนกลางคืนช้าๆ อย่างเบามือ เพราะการยืดเหยียดกล้ามเนื้อจะไปกระตุ้นให้เกิดการยับยั้งการหดตัวของกล้ามเนื้อ ทำให้อาการตะคริวหายไปในที่สุด หากเป็นที่น่องให้นั่งเหยียดขาตรงแล้วพยายามกระดกปลายเท้าขึ้นอย่างช้าๆ ค้างไว้ 10 - 15 วินาที แล้วปล่อย ทำซ้ำ 5- 10 ครั้ง

· นวดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว เพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัวมากยิ่งขึ้น

· สามารถนวดกล้ามเนื้อด้วยความเย็นเพื่อบรรเทาอาการได้

· หากยังหลงเหลืออาการปวดหลังจากอาการตะคริวหายไปแล้ว สามารถรับประทานยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล และสามารถนวดยาได้เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อ


การป้องกันและดูแลตัวเองเพื่อลดโอกาสการเป็นตะคริวตอนนอน

· พยายามยืดเหยียดกล้ามเนื้อบ่อยๆ เช่น หากเป็น ตะคริวที่น่อง ก็ให้ยืดกล้ามเนื้อน่องโดยหันหน้าเข้ากำแพงยืนห่างจากกำแพงออกมาประมาณ 1 ก้าว แล้วก้าวขาข้างหนึ่งไปข้างหลัง พร้อมกับเอียงตัวไปข้างหน้า โดยวางเท้าให้แบนราบไปกับพื้น ใช้มือดันกำแพงทั้ง 2 ข้าง ทำค้างไว้ 5 - 10 วินาที นับเป็น 1 ครั้ง ทำ 10 ครั้งนับเป็น 1 เซต แนะนำให้ทำ 3 เซตต่อวันเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดี

· หากมีการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา ให้ยืดเหยียดกล้ามเนื้อทั้งก่อนและหลัง

· ในระหว่างวัน ควรดื่มน้ำให้เพียงพอ ประมาณ 8 - 10 แก้ว เพื่อหลีกเลี่ยงการขาดน้ำของร่างกาย โดยเฉพาะเวลาออกกำลังกาย

· พยายามกระดกข้อเท้าขึ้นลงบ่อยๆ เพื่อให้เลือดไหลเวียนดี และป้องกันกล้ามเนื้อน่องหดตัว

· อาบน้ำอุ่นหรือแช่น้ำอุ่นอยู่เสมอ

· หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ หรือดื่มแต่พอเหมาะ

· จำกัดการรับประทานอาหารที่มีส่วนผสมของคาเฟอีน เช่น กาแฟ ช็อกโกแลต เป็นต้น

· ในหญิงตั้งครรภ์ ควรเลือกรับประทานอาหารที่อุดมไปด้วยแคลเซียม (โยเกิร์ต ชีส นมถั่วเหลือง) โปแตสเซียม (โกโก้ ลูกพรุน เมล็ดทานตะวัน กล้วย ปลาแซลม่อน ผักโขม) และแมกนีเซียม (กล้วย ถั่วลันเตา ผักโขม ข้าวโพด เมล็ดฟักทอง งา)


เนื่องจากการเกิดตะคริวตอนกลางคืนนั้นยังไม่มีสาเหตุที่แน่ชัด แต่ในขณะเดียวกันการเกิดอาการนี้ก็สามารถบ่งบอกถึงสัญญาณของโรคบางชนิดได้ เช่น โรคเบาหวาน โรคไตวาย รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือดด้วย ดังนั้น เมื่อเกิดอาการตะคริวตอนกลางคืนบ่อยๆ ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจ แต่ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมโดยเร็วที่สุด